ชื่อโครงการ

โครงการพัฒนาพื้นที่แก้มลิงหนองเจ็ดเส้น

ที่ตั้งโครงการ

หมู่ที่ ๖ ตำบลสายทอง อำเภอป่าโมก  จังหวัดอ่างทอง

พระราชดำริของ

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ

วันที่พระราชทานพระราชดำริ

 -

รายละเอียดพระราชดำริ สืบเนื่องจากพื้นที่บริเวณหนองเจ็ดเส้นเป็นพื้นที่ราชพัสดุไม่ได้ใช้ประโยชน์และรกร้างว่างเปล่า ประสบปัญหาน้ำท่วมซ้ำซาก จังหวัดอ่างทองจึงไ้ด้น้อมนำพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ เรื่องโครงการแก้มลิงมาใช้ ซึ่งถ้าหากสามารถขุดลอกคลองก็จะสามารถเก็บน้ำไว้ในฤดูน้ำหลากได้จะบรรเทาความเดือดร้อนได้ และในช่วงฤดูแล้งก็สามารถนำน้ำให้เกษตรกรในพื้นที่ข้างเคียงใช้ประโยชน์ในการอุปโภค บริโภค และการเกษตรได้ พื้นที่รอบหนองเจ็ดเส้นสามารถพัฒนาเป็นแหล่งเรียนรู้ตามแนวพราชดำริ พัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยว และเป็นการอนุรักษ์แหล่งเพาะพันธุ์ปลา และแหล่งน้ำธรรมชาติให้เกิดประโยชน์สูงสุดกับชุมชน
ปีที่เริ่มดำเนินการโครงการ

- ปี ๒๕๓๗ - ๒๕๕๐ ขุดลอกและทำการพัฒนาแหล่งน้ำธรรมชาติ
- ปี ๒๕๕๑ ถึงปัจจุบัน พัฒนาพื้นที่โดยรอบหนองเจ็ดเส้น

รายละเอียดโครงการ

ระยะที่ ๑ ด้านการพัฒนาแหล่งน้ำและการบริหารจัดการน้ำ

    - ปี ๒๕๓๗ ขุดลอกบริเวณพื้นที่ขนาด ๙๙ ไร่ โดยกรมชลประทาน ใช้งบประมาณ ๑๕ ล้านบาท
    - ปี ๒๕๔๙ ขุดลอกพื้นที่ ๗๓ ไร โดยใช้งบประมาณการบริหารจัดการของผู้ว่าราชการจังหวัดอ่างทอง (CEO) งบประมาณ ๙ ล้านบาท
    - ปี ๒๕๕๐ ขุดลอกและปรับปรุงท่อรับน้ำ ระบายน้ำ โดยใช้งบประมาณของมูลนิธิชัยพัฒนา พื้นที่ขนาด ๙๐ ไร่ งบประมาณ ๑๔.๖ ล้านบาท

ระยะที่ ๒ ด้านการพัฒนาพื้นที่บริเวณโดยรอบแก้มลิงหนองเจ็ดเส้นให้เป็นแหล่งเรียนรู้การเกษตรตามแนวพระราชดำริ
เริ่มดำเนินการตั้งแต่ปี พ.ศ.๒๕๕๑ เป็นต้นมา

ผลการดำเนินงาน

ดำเนินการอยู่โดยใช้งบประมาณมูลนิธิชัยพัฒนา และงบพัฒนาจังหวัดอ่างทอง

ปี ๒๕๕๔ ได้จัดทำโครงการอุทยานสวรรค์ ๑๑๕ ปี อ่างทอง หนองเจ็ดเส้น เฉลิมพระเกียรติ ๘๔ พรรษา ๕ ธันวาคม ๒๕๕๔ โดยจัดกิจกรรมปรับปรุงภูมิทัศน์ และจัดแสดงพื้นเขตร้อนชื้น จัดแสดงลานดอกไม้แฟนตาซี จัดแสดงสวนบัวและพันธุ์ไม้น้ำ อุโมงค์ผัก จัดกิจกรรมอนุรักษ์สัตว์น้ำ และกิจกรรมเพื่อการเกษตร ฯลฯ นอกจากนี้ ยังได้จัดสรรงบประมาณเพื่อสนับสนุนการดำเนินงานปรับปรุงพัฒนา เพื่อให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวของจังหวัดอ่างทอง เพื่อดำรงความยั่งยืนต่อไป โดยได้ก่อสร้างอาคารเอนกประสงค์ และปรับปรุงบริเวณรอบอาคารโรงสี

ปี ๒๕๕๖ มีการจัดโครงการ/กิจกรรม ดังนี้

    ๑) ดาดคอนกรีตบริเวณคลองยายนวล และคลองไส้ไก่บริเวณโดยรอบโครงการ ระยะทางประมาณ ๑,๘๐๐ เมตร และจากการปรับปรุงคลองส่งน้ำบริเวณโดยรอบแก้มลิงหนองเจ็ดเส้นนั้น ส่งผลให้การบริหารจัดการน้ำในพื้นที่โดยรอบแก้มลิง พื้นที่กว่า ๒,๐๐๐ ไร่ มีประสิทธิภาพมากขึ้น ซึ่งเกษตรกร จำนวนกว่า ๒๐๐ ครัวเรือน ที่มีแปลงนาอยู่ใกล้คลองสามารถปล่อยน้ำเข้าแปลงนาของตนเองได้ โดยไม่ต้องตั้งเครื่องยนต์สูบน้ำ ถือเป็นการลดต้นทุนการทำนาข้าวได้จำนวนมาก โดยเฉลี่ยแล้วสามารถลดต้นทุนจากค่าสูบน้ำได้ไร่ละประมาณ ๓๐๐-๕๐๐ บาท และยังช่วยป้องกันปัญหาการเกิดน้ำท่วมขังในแปลงนาของเกษตรกรได้ เนื่องจากการระบายน้ำในลำคลองสามารถระบายได้รวดเร็วขึ้น
    ๒) พัฒนาและปรับปรุงพื้นที่แก้มลิงหนองเจ็ดเส้นในพื้นที่ ทำให้เกษตรกรสมาชิกโครงการ จำนวน ๙ ครัวเรือน มีความรู้ความเข้าใจด้านการเพาะชำกล้าไม้ดอกไม้ประดับ และพืชผักต่าง ๆ สามารถนำความรู้ที่ได้จากการเข้ารับการอบรมมาใช้ในการเพาะชำกล้าไม้ฯ สร้างรายได้เสริม จัดซื้อวัสดุอุปกรณ์ในการปฏิบัติงาน คือ เครื่องคอมพิวเตอร์พร้อมอุปกรณ์ต่อพ่วง ๑ ชุด หมึกพิมพ์ , กระดาษ ฯลฯ และชุดนิทรรศการประชาสัมพันธ์ ๕ ชุด เพื่อประชาสัมพันธ์และต้อนรับนักท่องเที่ยวที่มาเที่ยมชมโครงการฯ ได้รับความรู้ และข้อมูลความเป็นมาของโครงการผ่านชุดนิทรรศการที่จัดแสดง และแจกเอกสารเผยแพร่ที่จัดทำขึ้น โดยสถิติผู้ที่มาเที่ยวชมโครงการฯ ประมาณ ๒๐,๐๐๐ คน/ปี
    ๓) โครงการส่งเสริมพื้นที่สีเขียว โดยมีกิจกรรมปลูกต้นไม้ ๖,๐๐๐ ต้น เพื่อสร้างร่มเงาและความชุ่มชื้นให้พื้นที่โครงการมากขึ้น ดินมีโครงสร้างที่ดีขึ้น สร้างภูมิทัศน์ที่สวยงามให้พื้นที่เป็นแหล่งพักผ่อนแห่งใหม่ของจังหวัดอ่างทอง และใกล้เคียง
    ๔) กิจกรรมสาธิตการใช้ปุ๋ยพืชสด จำนวน ๒๙ ไร่ สาธิตการใช้ปุ๋ยหมักและน้ำหมักชีวภาพ จำนวน ๒๙ ไร่ และสาธิตการปรับปรุงพื้นที่ดินเปรี้ยวดินกรด จำนวน ๒๙ ไร่ เพื่อช่วยปรับปรุงโครงสร้างของดิน ช่วยให้ดินอุดมสมบูรณ์ เพิ่มธาตุอาหารให้กับดิน และปรับค่า pH ของดินให้เหมาะสมกับการปลูกพืช มีเกษตรกรได้รับประโยชน์ จำนวน ๒๐ คน/๙ ครัวเรือน และประชนชนพื้นที่รอบ ๆ โครงการฯ ๔๐๐ คน/๑๐๐ ครัวเรือน
    ๕) กิจกรรมอบรมเกษตรกร และจัดทำแปลงสาธิตลดต้นทุนการผลิตข้าว ซึ่งการลดต้นทุนการผลิตข้าวตามกระบวนการโรงเรียนชาวนา ที่ได้นำมาเผยแพร่ให้แก่เกษตรกรที่ทำการเกษตรโดยรอบโครงการ จำนวน ๑๐๐ ราย พื้นที่ ๒,๐๐๐ ไร่ ในครั้งนี้จะทำให้ต้นทุนการทำนาลดลงจากเดิมที่ทุนที่เกษตรกรใช้ทำนา ๑ ไร่ ประมาณ ๕,๕๐๐ บาท หากใช้ตามกระบวนการโรงเรียนชาวนาจะมีต้นทุนเฉลี่ย ประมาณ ๓,๐๐๐ บาทเท่านั้น คิดเป็นต้นทุนที่ลดลง ๒,๕๐๐ บาท/ไร่ มูลค่าต้นทุนการทำนาที่ลดลงรวมทั้งหมด ๕ แสนบาท/การทำนา ๑ ฤดูกาลผลิต (พื้นที่ ๒,๐๐๐ ไร่) และการทำนาแบบโยนกล้านั้นจะใช้เมล็ดพันธุ์ข้าวต่อไร่เพียง ๕-๑๐ กิโลกรัม แต่การทำนาหว่านแบบปกติของเกษตรกรจะใช้อัตราเมล็ดพันธุ์สูงถึง ๓๐ กิโลกรัม/ไร่ ซึ่งจะสามารถลดการใช้เมล็ดพันธุ์ได้ ๒๐ กิโลกรัม/ไร่ คิดเป็นต้นทุนที่ลดลงประมาณ ๔๐๐-๖๐๐ บาท/ไร่ และลดปัญหาการระบาดของวัชพืช รวมทั้งข้าววัชพืชในแปลงนาได้เป็นอย่างดีโดยที่เก็บเกี่ยวแล้วให้ผลผลิตต่อไร่ไม่แตกต่างกัน โดยเกษตรกรบริเวณรอบโครงการบางรายได้เริ่มนำวิธีการทำนาแบบโยนกล้าไปปรับใช้ในแปลงนาของตนเองแล้ว ซึ่งหากเกษตรกรรายอื่น ๆ ที่มีพื้นที่นาโดยรอบแก้มลิง (พื้นที่รวม ๒,๐๐๐ ไร่) นำวิธีการทำนาแบบโยนกล้ามาใช้ จะสามารถลดต้นทุนได้อย่างมาก คิดเป็นมูลค่าต้นทุนการทำนาเฉลี่ยที่ลดลงรวมทั้งสิ้น ๑,๔๐๐,๐๐๐ บาท/การทำนา ๑ ฤดูกาล

งบประมาณ

ปี ๒๕๕๔

    งบพัฒนาจังหวัดอ่างทอง จำนวน ๒,๗๐๐,๐๐๐ บาท
    งบพัฒนากลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนบน ๒ จำนวน ๑๒๓,๐๐๐ บาท
ปี ๒๕๕๖
    งบกรมทรัพยากรน้ำ จำนวน ๘,๐๐๐,๐๐๐ บาท
    งบพัฒนาจังหวัดแบบบูรณาการ จำนวน ๒๒๙,๓๐๐ บาท และ ๑,๒๒๔,๔๐๐ บาท
    งบกรมพัฒนาที่ดิน จำนวน ๖๖,๘๐๐ บาท
    งบศูนย์วิจัยข้าวพระนครศรีอยุธยา กรมการข้าว จำนวน ๑๕๐,๐๐๐ บาท

แหล่งงบประมาณปัจจุบัน

- งบกรมทรัพยากรน้ำ
- งบพัฒนาจังหวัดแบบบูรณาการ
- งบกรมพัฒนาที่ดิน
- งบศูนย์วิจัยข้าวพระนครศรีอยุธยา กรมการข้าว

หน่วยงานรับผิดชอบ

- กรมส่งเสริมการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยสำนักงานเกษตรจังหวัดอ่างทอง
- กรมพัฒนาที่ดิน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
- กรมทรัพยากรน้ำ
- สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
- ศูนย์วิจัยข้าวพระนครศรีอยุธยา กรมการข้าว
- อำเภอเมืองอ่างทอง จังหวัดอ่างทอง
- อำเภอป่าโมก จังหวัดอ่างทอง

ภาพถ่ายพื้นที่โครงการ แก้มลิงหนองเจ็ดเส้น , อุทยานสวรรค์ 115 ปี อ่างทองหนองเจ็ดเส้น


กลับหน้าหลัก